|
Bir çoğumuz beslenirken
neyi ne için yediğimizi bilmemekteyiz. Oysa ki,
kendisine karşı sorumlu olduğumuz bedenimizin sağlıklı
çalışmasını sağlayabilmek için aldığımız besinlerin bize
olan faydalarını ya da zararlarını öğrenmek o kadar da
zor bir uğraş değil.
Dengeli beslenme eşittir
pahalı yiyecekler de demek değildir. Birçok ucuz yiyecek
taşıdığı besin değeri açısından pahalı yiyeceklere
eşdeğerdir.
Kalori
Dengeli beslenme aynı
zamanda bedenin ısı düzenini koruması için de
gereklidir. Aldığımız besinle "beden" dediğimiz bu
mükemmel fabrikanın çalışabilmesi için enerjisi olurlar.
Besinlerin enerji değeri "kalori" (~cal) ile ifade
edilir. Bir kalorilik enerji bir litre suyun ısısının
bir derece yükselebilmesi için gereken ısı miktarıdır.
Günlük iş düzenimizin
ağırlığına ve de bedenimizin büyüklüğüne göre enerji
ihtiyacımız değişir. Genellikle ağır işte çalışan
yetişkin bir erkek günde yaklaşık 4500-5000 kaloriye
ihtiyaç duyarken yetişkin bir kadın ise 3200-3500 arası
kaloriye ihtiyaç duyar.
Aldığımız besinler ihtiyaç
duyduğumuzdan fazla kalori içeriyor ise beden ihtiyaç
fazlası kaloriyi yağa çevirerek depolar.
Besin
Türleri
Aldığımız besinleri
"kimyasal özellikleri" açısından 6 gruba ayırabiliriz :
-
Karbonhidratlar
Bedenin enerji kaynağı
olan karbonhidratlar.
1 gram karbonhidrat 4
kalori kazandırır.
Unlu mamuller,
tatlılar, şekerler, baklagiller, patates, kuru
meyveler, muz, elma karbonhidrat açısından zengin
maddelerdir.
- Yağlar
Karbonhidratlara
kıyasla iki kat daha fazla enerji verirler.
Ayrıca yağda eriyen
vitaminler için alınması gereklidir.
Geç sindirilir.
1 gram yağ 9 kalori
kazandırır.
Genellikle bedenimiz
günde 55-60 gram arasında yağa ihtiyaç duyar.
Unlu mamuller,
tatlılar, şekerler, baklagiller, patates, kuru
meyveler, muz, elma karbonhidrat açısından zengin
besinlerdir.
-
Proteinler
Hücre içi yaşamın
sürebilmesi için gereken maddeler proteinler
sayesine sağlanır. Hem hayvansal hem de bitkisel
besinlerde bulunur.
Ayrıca yağda eriyen
vitaminler için alınması gereklidir.
Geç sindirilir.
1 gram protein 4
kalori kazandırır.
Süt ve süt ürünleri,
et, yumurta, baklagiller, kuruyemişler, ekmek ve
tahıllar protein açısından zengin besinlerdir.
-
Vitaminler
Bedenin kimyasal
düzenin devamı için gerekli olan vitaminler miligram
ve mikrogram ile ölçülür.
-
Madensel Maddeler
Kalsiyum, demir, iyot
gibi madensel maddeler bedenimizin düzgün
çalışabilmesi ve işlevlerini sağlıklı bir şekilde
yerine getirebilmesi için mutlaka yeterli miktarda
alınmalıdır.
- Su
Bedenimizin % 65'inin
sudan oluştuğu dikkate alınacak olursa beden
ısısının ayarlanmasından beden dengesinin sağlıklı
bir şekilde korunmasına kadar bir çok açıdan su
beslenmede vazgeçilmezdir.
Günlük
İhtiyacımız
Kalori : Ağırlığımız x
40 ya da 50 kalori
Yağ : 50-100 gram
Protein : Ağırlığımız
x 1-2 gram
Su : En az 2-3 litre
|
